Η επισφάλεια των ερευνητών και των καθηγητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αναδεικνύεται ως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του κλάδου.

Στην περίπτωση των ερευνητών, υπάρχει «επιδείνωση της επισφάλειας», είπε ο πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (SNESup) σε δηλώσεις του στη Lusa.

Υπάρχουν ερευνητές πάνω από 50 και 20 χρόνια εργασίας που συνεχίζουν να προσλαμβάνονται σε βάση ορισμένου χρόνου, είπε η Mariana Gaio Alves στη Lusa.

«Έχουμε πολλούς ερευνητές που κάνουν έρευνα για 20 ή 25 χρόνια και που συνεχίζουν να εργάζονται σε επισφαλείς καταστάσεις. Δεν είναι μόνο οι νέοι», είπε.

Στην Πορτογαλία, ερευνητές έχουν προσληφθεί κυρίως με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, σύμφωνα με το σωματείο.

Η καταγγελία υποστηρίζεται από προσφορές εργασίας σε διαγωνισμούς για ερευνητές: το 2018 ανοίχτηκαν 1 προσφορές για συμβάσεις ορισμένου χρόνου, την επόμενη χρονιά μειώθηκαν στο μισό (505 προσφορές) και το 722 απελευθερώθηκαν 2020 θέσεις.

Οι κενές θέσεις για τις κατηγορίες σταδιοδρομίας επιστημονικής έρευνας, μια «συμβατικά σταθερή θέση», ήταν πάντα πολύ μικρότερες: «Υπήρχαν μόνο 23 το 2018, 25 το 2019 και 12 το 2020».

Το 2019 και το 2020, πάνω από το 90% όλων των κενών θέσεων για ερευνητές με συμβάσεις ορισμένου χρόνου αφορούσαν «νεώτερους ερευνητές», σύμφωνα με το SNESUp.

Η Mariana Gaio Alves επεσήμανε ότι αυτή η θέση αντιπροσωπεύει ένα επίπεδο αμοιβής «χαμηλότερο από αυτό της αρχικής/χαμηλότερης κατηγορίας της ερευνητικής σταδιοδρομίας».

Ωστόσο, δεν είναι όλοι οι ερευνητές νέοι στην αρχή της σταδιοδρομίας τους, τόνισε περαιτέρω.

Η καταπολέμηση της επισφάλειας είναι παλιά και η προκήρυξη του Έκτακτου Προγράμματος για την Τακτοποίηση των Επισφαλών Ζεύξεων στη Δημόσια Διοίκηση (ΠΡΕΒΠΑΠ) φάνηκε να είναι η λύση.

Ωστόσο, στην περίπτωση του τομέα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Επιστήμης, η ΠΡΕΒΠΑΠ κατέστησε δυνατή μόνο τη νομιμοποίηση του 13% των αιτημάτων των επισφαλών εργαζομένων.

Η κατάσταση των εκπαιδευτικών δεν είναι καλύτερη, προειδοποίησε ο πρόεδρος του σωματείου. «Τα τελευταία στοιχεία από το υπουργείο δείχνουν ότι η επισφάλεια μεταξύ των εκπαιδευτικών έχει αυξηθεί», είπε.

Πριν από δέκα χρόνια, τη σχολική χρονιά 2012/2013, δύο στους τρεις εκπαιδευτικούς είχαν την πιο σταθερή εργασιακή κατάσταση, δηλαδή το 65,5% των εκπαιδευτικών ήταν πλήρους απασχόλησης και αποκλειστικά αφοσιωμένοι.

Το ποσοστό έχει μειωθεί και τη σχολική χρονιά 2018/19 ήταν λίγο πάνω από το μισό (53,1%), σύμφωνα με συνδικαλιστική ανάλυση στοιχείων της Γενικής Διεύθυνσης Στατιστικών Εκπαίδευσης και Επιστήμης.

Η πτωτική πορεία της πλήρους απασχόλησης με αποκλειστική ανάθεση συνοδεύεται, σε αντίθετη κατεύθυνση, από την αύξηση του ποσοστού των μερικών εκπαιδευτικών.

Το 2012/13 το 29,4% των εκπαιδευτικών ήταν μερικής απασχόλησης, δύο χρόνια αργότερα ήταν 31,8% και το 2018/19 η μέθοδος κάλυπτε ήδη το 39,9% των εκπαιδευτικών.

«Ένα σημαντικό μέρος του διδακτικού έργου εκτελείται από ειδικά προσληφθέντες εκπαιδευτικούς που ήταν χωρίς αυξήσεις, χωρίς συμβατική σταθερότητα και ασφάλεια και σε πολλές περιπτώσεις χωρίς εκλογικά και δημοκρατικά δικαιώματα εκπροσώπησης», προειδοποίησε το SNEsup.

Η εξέλιξη της σταδιοδρομίας είναι επίσης μόνο ένα μικρό μέρος, σύμφωνα με τη Mariana Gaio Alves, η οποία λέει ότι «υπάρχει έλλειψη ευκαιριών για εξέλιξη».

Σύμφωνα με στοιχεία που αναλύθηκαν στο SNESUP από τις Κοινωνικές Εκθέσεις των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (EES), «οι υποχρεωτικές αλλαγές στη θέση των αποδοχών μετά την αξιολόγηση της διδακτικής επίδοσης αφορούσαν περίπου το 12% των εκπαιδευτικών το 2018, μόνο περίπου το 4% το 2019 και το 1,5% το 2020».

Η SNESup εξήγησε ότι αυτή η υπόθεση αφορά μεταβάσεις μισθολογικού πλέγματος (οριζόντια), με τέσσερα πλέγματα μισθών σε κατηγορίες σταδιοδρομίας που περιλαμβάνουν περισσότερους επαγγελματίες.

Οι προόδους που αντιστοιχούν στα περάσματα προς τις ανώτερες επαγγελματικές κατηγορίες (κάθετες), που πρέπει να πραγματοποιηθούν με διαγωνισμό, θα έχουν φτάσει μόνο στο 2% περίπου των εκπαιδευτικών το 2020 και περίπου στο 1% το 2019.

Η γήρανση και η επισφάλεια είναι δύο από τα θέματα που θα συζητηθούν σήμερα στο Φόρουμ Ελευθερίας και Δημοκρατίας, στο οποίο συμμετέχουν εκπρόσωποι συλλόγων, εταιρειών, πανεπιστημίων, πολυτεχνικών σχολών, διευθυντές ερευνητικών κέντρων και εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων.

Η ιδέα είναι «να προωθηθεί ο διάλογος και ο διάλογος γύρω από θέματα που επηρεάζουν την τριτοβάθμια εκπαίδευση και την επιστήμη, καθώς και να επιδιωχθεί η ενθάρρυνση της συζήτησης για προτάσεις πολιτικής και μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την επίλυση των προβλημάτων και τη συνέχιση της διασφάλισης της ποιότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της επιστήμης». . στη χώρα μας», είπε η Mariana Gaio Alves.

Το SNESup ζητά οι αλλαγές να ξεκινήσουν με την πραγματοποίηση μιας «εξαντλητικής απογραφής» επισφαλειών σε όλα τα ΑΕΙ: «Είναι δύσκολο να γνωρίζουμε ποιο είναι το ακριβές πορτρέτο της κατάστασης», θρηνούσε. Στη συνέχεια ακολουθεί η ενίσχυση των κονδυλίων για την τριτοβάθμια και επιστημονική εκπαίδευση, η οποία επιτρέπει στα ιδρύματα να «διορθώνουν τις αδικίες».

ΝΑΙ // ΖΩ

LUSA/τέλος